1963

<< 1962

>>1964

IJsselmeertocht, 1963
Dick Schermer (links) op weg naar Workum.

Koudste winter van de eeuw

In het jaar 1956 werd de februarimaand als koudste februari sinds 1706 gemeld.
De winter van 1963 echter sloeg alle records: het was de koudste winter van de eeuw. Over de drie maanden december 1962 en januari en februari 1963 mat De Bilt een gemiddelde temperatuur van -3,1 graden (+2,6 graden is normaal). In de meetreeks sinds 1706 vinden we één vergelijkbare winter: de winter van 1830 had dezelfde temperatuur als die van 1963.

Het was zelfs zo koud dat het IJsselmeer al was dichtgevroren voordat Kerstmis was begonnen. In februari 1963 werd naast een gewone toertocht over dit meer ook een autotoertocht georganiseerd, dus over het ijs! Op het midden van het IJsselmeer stond een Shell-station om bij te tanken.

Ook werd in 1963 de beroemdste elfstedentocht aller tijden gereden, en dat kwam omdat die op de koudste dag van de koudste winter van de twintigste eeuw plaatsvond. Op 18 januari 1963 werd in het Friese Joure een temperatuur van maar liefst -20,8 graden Celsius gemeten - het laagterecord dat jaar. Van de 10.000 toerrijders haalden slechts 69 de finish..

Ruilverkaveling

Tussen 1906 en 1985 is een groot deel van het platteland van Nederland in het kader van de ruilverkaveling op de schop gegaan. Het principe van de ruilverkaveling was bijeenvoeging van de grondeigendom van verschillende eigenaren, gevolgd door een nieuwe verdeling, om zo het euvel van grondversnippering, ondoelmatige vorm en verspreide ligging van de percelen te verhelpen.
De beoogde gevolgen van de verkaveling waren: een betere opbrengst, goede afwatering, grotere kavels en tussenliggende (water)wegen.

In Hauwert was het in 1963 nog niet zover. In de Dorpskoerier van 22 februari 1963 wordt verslag gedaan van een bespreking over een eventuele ruilverkaveling in Hauwert. De beslissing tot ruilverkaveling over te gaan was nog niet urgent, maar toch wees een peilstemming uit dat het grootste gedeelte van de aanwezigen ervoor was om eventueel over te gaan tot een aanvraag hiertoe:

Dorpskoerier 22 februari 1963

Afname bevolking Hauwert

Door de afname van het aantal agrarische bedrijven en de modernisering hiervan in de jaren vijftig en zestig zijn veel jongeren en landarbeiders naar de steden getrokken. De plattelandsgemeenten ontvolkten. Ook in Hauwert.

In de Dorpskoerier van 19 april 1963 nemen de dames Ruyterman, dochters van Meester Ruyterman, afscheid van Hauwert. Zij spreken in hun afscheidsbrief hun bezorgdheid uit.

'Wij vinden het heel jammer, dat ons dorp steeds meer een "achtergebleven gebied" gaat worden. Wanneer de bevolking dit proces lijdelijk aanziet, zonder daartegen in actie te komen, dan zie ik de toekomst van ons dorp somber in. Van harte hopen wij, dat er nog wat bedrijvigheid en bevolkingstoename mag komen. Het hele dorp zou daar bij vooruit gaan'.

Maar zie hoe het kan verkeren: het platteland blijkt begin jaren zeventig opeens een aantrekkelijke vestigingsplaats voor vele stedelingen.

Advertenties Dorpskoerier 1963

Een lustrum

De Dorpskoerier, informatiebron bij uitstek over alles wat in de loop der jaren in Hauwert gebeurd is, bestaat in 1963 alweer 15 jaar. In de Koerier van 6 september 1963 wijdt P. Leeuw een gedicht aan dit heuglijke feit. Een fragment hieruit:

'Eenmaal in de veertien dagen
Komt ze als vriend bij ons aan huis.
Zij bracht nieuws van 't kerkelijk leven
Vertelde wie er ging en kwam
Somtijds wel bij het verscheiden
Ook een kort memoriam.
Zij bracht steeds de dorpse nieuwtjes
Aan de vrouw en aan de man
En dan dacht ik bij me zelve
Gut, daar wist ik nog niets van'

'Opzitten'

Tijdens een Forumavond van de Culturele Raad op 14 oktober 1963, waarbij ook burgemeester Kalb aanwezig was, kon de Hauwerter bevolking over van alles en nog wat vragen stellen. De vragen waren zeer divers. Burgemeester Kalb ging vooral in op de verhouding tussen Nibbixwoud en Hauwert.

Opmerkelijk was echter dat ook het onderwerp 'opzitten' aan de orde werd gesteld. Wat betekent 'opzitten'?

Het was vroeger gebruikelijk dat op zondagavond één of meerdere jongelieden op bezoek gingen bij sommige meisjes. Er werd eerst een praatje gemaakt met de huisgenoten, die om negen uur naar bed gingen. Dan gaf het meisje te kennen welke jongen kon blijven. Hij die niet werd uitverkoren kon gaan, en liep een "blauwtje"'. De jongen en het meisje gingen dan samen in de koegang of als die er niet was in de keuken tot plus minus 12 uur een beetje gezellig praten. Ging het gesprek vlot dan duurde het bezoek vaak nog langer. (Lees daarover beslist Jan Koster's 'In d'Ouden Dik en andere West-Friese verhalen').

In 1963 had het 'opzitten' een andere inhoud gekregen. JongeIui gingen niet naar het huis van het meisje, maar ze ontmoetten elkaar op een kermis of na een uitvoering en gingen daarna bij het meisje 'opzitten'.

Tijdens voornoemde forumavond dacht men over het opzitten nogal divers. 'Mej. Van Herwijnen wees het zonder meer af. De heer Laan, die, sprekende uit ervaring, weinig excessen hieruit had zien ontstaan, wilde het liever zo laten blijven'.

Vraag is, of de jeugd uit die tijd zich veel gelegen liet liggen aan de mening van het forum…

En verder...

11 januari 1963. 'Zoals in een rimpelloos spiegelend watervlak plotseling een zware steen een hevige deining teweeg brengt, zo is het bericht in Hauwert komen binnenvallen, dat Dr. Mulder zijn practijk overgedragen heeft'. De opvolger van Dr. Mulder is Dr. Lensvelt.

8 maart 1963. Meester Zwier, die vanaf half oktober 1959 als onderwijzer van de laagste klassen, naar Hauwert kwam, vertrekt. Zijn opvolger is Ludo Westrus.

In deze koerier ook een verzoek van rederijkerskamer "De Eendracht": 'Dat de a.s. Zaterdag speciaal voor de gehuwden is, en Zondag 17 maart voor de jongelui. Graag zouden wij zien, dat U zich hier zoveel mogelijk aan houdt, zodat dan ook op de Zondag de zaal behoorlijk bezet zal kunnen zijn. Wij hopen op Uw aller medewerking.'

19 april 1963. Na 35 jaar stopt schilder Hittema ermee.

6 september 1963. Een verslag van de kermis 1963. In plaats van een toneelstuk waren er een dansorkest en de Erika Kapel met Tiroler muziek.
'De op een heel andere wijze ingedeelde maandagavond leek voor de ouderen die graag een goed tneelstuk zien niet zo aantrekkelijk, maar hebben beslist ongelijk gehad. Het dansorkest en de Erika Kapel wisselden elkaar steeds af. Onze plaatsgenote had bij dit laatste orkest een taak als zangeres die aller bewondering had. Tijdens haar optreden was alle aandacht in die richting en stonden zelfs de biljarts stil.

Foto: Zangeres Ilse Mayer (Corrie Balk, e.v. Tijmen Balk, H 83)

30 september 1963. Er is een bedrijf bijgekomen in Hauwert. De dames Ruyterman worden op hun wenken bediend. In een schuur achter Hauwert 63 is Garage Balk gestart.

Alles uit de dorpskoeriers van 1963 in Jaarboek 2003, p.45-73.

Tijdvakken